{"id":1044,"date":"2025-06-16T10:39:54","date_gmt":"2025-06-16T07:39:54","guid":{"rendered":"https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/ku\/?p=1044"},"modified":"2025-06-16T10:39:54","modified_gmt":"2025-06-16T07:39:54","slug":"nefertiti-ki-bu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/ku\/naverok\/nefertiti-ki-bu\/","title":{"rendered":"Nefert\u00eet\u00ee k\u00ee b\u00fb?"},"content":{"rendered":"<p><em>Nefert\u00eet\u00ee k\u00ee b\u00fb? <\/em><em>Ji ku de re b\u00fb?<\/em> <em>Giridaya w\u00ea bi gel<\/em><em>\u00ea<\/em><em> kurd re \u00e7awa ye? <\/em>Ji bo em jiyana, bawer\u00ee \u00fb m\u00eerasa Nefertit\u00ee nas bikin div\u00ea em k\u00fbr bikolin.\u00a0 Ne ten\u00ea kolandina tebeqey\u00ean ax\u00ea ye ku heta niha la\u015f\u00ea w\u00ea vedi\u015f\u00eare Her wiha li ser tebeqey\u00ean t\u00eagihi\u015ftin\u00ean xelet \u00ean baviksalar, berjewendiy\u00ean desthilatdariy\u00ea \u00fb gelek \u00ea\u015f\u00ean ku rastiya w\u00ea vedi\u015f\u00earin e. Ji bo v\u00ea yek\u00ea, ne ten\u00ea li ser \u015faxsiyetek taybet\u00ee, l\u00ea di heman dem\u00ea de li ser d\u00eeroka jinan \u00fb gel\u00ea Kurd ku heta \u00eero bi berfireh\u00ee nay\u00ea zan\u00een l\u00eakol\u00een, \u015f\u00eerovekirin \u00fb niv\u00eesandin e.<\/p>\n<p>Dawide sedsala 15 B.Z., M\u00eetan\u00ee di dem\u00ean xwe y\u00ean ge\u015f de b\u00fbn \u00fb li Rojhilata Nav\u00een belav b\u00fb. Di navera Dicle \u00fb Frat de cih girtib\u00fbn, n\u00eaz\u00ee axa Kurdistan ya roja \u00eero. Ew wek\u00ee konfederal\u00eezmek ji gel\u00ean c\u00fbda, bi piraniya mezin a reh\u00ean H\u00fbriyan, , yek ji gele ariyan ya her\u00ee kevinar, hatin damezrandin. \u00c7and \u00fb m\u00eerata wan ji h\u00eala gel\u00ea Kurd ve heya roja \u00eero gih\u00ee\u015ftiye \u00fb hatiye parastin. Baweriya gel\u00ea Mitan bi xweza \u00fb an\u00eem\u00eezm giriday\u00ee b\u00fb. Armanca v\u00ea ol wekhev\u00ee \u00fb hevseng\u00ee di navera mirovat\u00ee \u00fb xweza b\u00fb. Xwedavenda her\u00ee giring bi nav\u00ea M\u00eetra, tav \u00fb dilsoz temsil kir.\u00a0 D\u00eerok \u00fb baweriya Mitanni hat ve\u015fartin. L\u00ea ti\u015ftek ku em ba\u015f dizanin ku paytaxta w\u00ea Wa\u0161\u0161ukanni b\u00fb, roja \u00eero nav\u00ea we Ser\u00ea Kaniy\u00ea (li Rojava Kurdistan\u00ea) ye.<\/p>\n<p>Ji sala 2019an vir ve ji Dawleta Tirk ve axa Ser\u00ea Kaniy\u00ea hatiye dagirkirin. Haya roja \u00eero gel\u00ea kurd bernadin \u00fb berxwedidin ji bo vegerin mal, ax \u00fb war\u00ean xwe. Di serdema M\u00eetaniyan de, ev her\u00eam di berjewendiya gelek \u00eemparatoriyan de b\u00fb, ku ji nirxa mad\u00ee \u00fb nemad\u00ee ya her\u00eam\u00ea haydar b\u00fbn. Yek ji wan h\u00eaz\u00ean eleqedar \u00eemparatoriya Misr\u00ea b\u00fb. Ev bi gelek \u015fer \u00fb zirar\u00ean li ser nif\u00fbsa her du her\u00eaman bi daw\u00ee b\u00fb. Ji ber v\u00ea, firawn Amenhotep ya seyem\u00een \u00fb Tushratta qral ya M\u00eetanniyan pevajoya a\u015fit\u00ee dest p\u00ea kirin. Di namey\u00ean Amarna de ku ji h\u00eala herdu \u00eemparatoriyan ve di navbera sal\u00ean 1350-1340 ber\u00ee zay\u00een\u00ea de hatine niv\u00eesandin, em dikarin bib\u00eenin ku yek ji peymanan ew b\u00fb ku di navbera herdu \u00eemparatoriyan de zewacek \u00e7\u00eabibe. Bi v\u00ee away\u00ee Tadukhipa, ke\u00e7a pad\u00ee\u015fah\u00ea M\u00eetan, \u00fb Amenhotep VI, f\u00eeraw\u00fbn\u00ea Misr\u00ea, zewic\u00een. Gelek \u00eespat n\u00ee\u015fan didin ku Tadukhipa dema ku statuya firawn wergirt, nav\u00ea Nefertit\u00ee l\u00ea kir. Ev nav\u00ea n\u00fb di heman dem\u00ea de esl\u00ea w\u00ea y\u00ea biyan\u00ee j\u00ee n\u00ee\u015fan dide ku t\u00ea wateya &#8220;xwe\u015fik hatiye&#8221;.<\/p>\n<p>Amenhotep seyem\u00een \u00eeI demek kurt pi\u015ft\u00ee ku Tadukhipa gih\u00ee\u015ft Misr\u00ea mir. L\u00ea ji ber ku armanca siyas\u00ee ya zewac\u00ea, Nefertit\u00ee di dawiy\u00ea de bi kur\u00ea w\u00ee Amenhotep ye \u00e7uarem\u00een re zewic\u00ee. Ji w\u00ea dem\u00ea \u00fb p\u00ea ve Nefertit\u00ee li k\u00ealeka w\u00ee hukumdar\u00ee kir \u00fb roleke gir\u00eeng l\u00eest. Em dikarin v\u00ea yek\u00ea di tems\u00eel\u00ean c\u00fbda de bib\u00eenin. Nefertit\u00ee hema hema du caran ji m\u00ear\u00ea xwe z\u00eadetir xuya dike \u00fb xweseriyek neasay\u00ee n\u00ee\u015fan dide. Gelek caran ew t\u00ea n\u00ee\u015fandan ku xwe dipar\u00eaze \u00fb dijmin d\u00eel digire, her weha li ser erebeyek \u015fer siwar dibe \u00fb xwed\u00ea bi \u015f\u00eawaza f\u00eeraw\u00fbnek diheb\u00eene. Ew ni\u015fan dide ku ew parastina rawa p\u00eaktine. Her wiha berhemdar\u00ee \u00fb bedewiya w\u00ea bi w\u00eaney\u00ean n\u00ee\u015fan dide. Heman deme gelek caran derdora w\u00ea ke\u00e7\u00ean w\u00ea kom dibin. Ev cot f\u00eerewn heta roja \u00eero bi taybet\u00ee bi guhertina baweriy\u00ean ku di desthilatdariya wan de \u00e7\u00eab\u00fbne t\u00eane nas\u00een. Amenhotep IV baweriy\u00ean gelek xwedayan ji bo navenda Aten guhert. Nav\u00ea w\u00ee j\u00ee guhart Akhenaten da ku t\u00eakiliya w\u00ee bi xwed\u00ea re tekez bike. Ev xweda bi roj\u00ea dihat tems\u00eelkirin \u00fb ev bandora Nefert\u00eet\u00ee n\u00ee\u015fan dide. Perwerde, \u00e7and \u00fb baweriy\u00ean Nefertit\u00ee bi M\u00eetra xwedawenda roj\u00ea re, dibe ku bandorek mezin kiribe. W\u00ea di serdemek pir dewlemend a d\u00eeroka Misira kevnar de, di dema Xanedaniya 18em\u00een a Misira Kevin de ji dora 1353\u00a0 heta 1334 BZ hukumdar\u00ee kir. Her du f\u00eerawn bajar, perestgeh \u00fb berfirehkirina bawer\u00ee \u00fb desthilatdariya xwe afirandin. Nefert\u00eet\u00ee \u015fe\u015f ke\u00e7 heb\u00fbn ku di gelek w\u00eane de xuya dibin. T\u00ea gotin ku piraniya wan di temen\u00ea pi\u00e7uk de mirine. Gelek ved\u00eetin\u00ean arkeoloj\u00eek destn\u00ee\u015fan dikin ku mirina Akhenaten j\u00ee ber\u00ee Nefert\u00eet\u00ee b\u00fb. Dibe ku ev yek b\u00fb sedema ku ew ji bo demek kurt hukumdar\u00ee bike heya ku f\u00eerawn Tutankhamun bigih\u00eeje desthilatdariy\u00ea. Dema Tutankhamun bu f\u00eeraw bi yek ji ke\u00e7\u00ean Nefertit\u00ee Ankhesenpaaten re zewic\u00ee. T\u00ea gotin ku ew cot h\u00een pir ciwan b\u00fbn \u00fb di sal\u00ean p\u00ea\u015f\u00een de ji h\u00eala heman Nefert\u00eet\u00ee ve bi berfireh\u00ee hatine r\u00eaber\u00eekirin \u00fb bandorkirin.<\/p>\n<p>Di dema serweriya Tutankhamun de r\u00eabaz\u00ean kevn \u00fb xweday\u00ean kevne\u015fop\u00ee ji n\u00fb ve hatine bic\u00eehkirin. Hin d\u00eeroknas bawer dikin ku ev j\u00eabirina kar\u00ean w\u00ee ber\u00ee ku Tutankhamun were ser desthilat\u00ea dest p\u00ea kiriye. T\u00ea gotin ku ev dem b\u00fb ku Nefert\u00eet\u00ee hat ser desthilat\u00ea ji ber ku w\u00ea guh da gel \u00fb f\u00eam kir ku guhertin\u00ean m\u00ear\u00ea w\u00ea \u00e7iqas ne populer b\u00fbn.<\/p>\n<p>Wisa xuyaye ku Nefertit\u00ee pi\u015ft\u00ee demek kurt mir l\u00ea heta \u00eero \u00eespata w\u00ea tune ne. Ev yek r\u00ea li ber gelek teor\u00ee \u00fb texm\u00een\u00ean c\u00fbda vedike.<\/p>\n<p>Ti\u015ft\u00ea ku zelal dim\u00eene peyker\u00ea w\u00ea y\u00ea navdar e. Ew me bi bereket \u00fb r\u00eaz \u00fb n\u00ee\u015fana gir\u00eeng a ku wek\u00ee jineke p\u00ea\u015feng hi\u015ftiye bi b\u00eer t\u00eene. M\u00eerasa w\u00ea her \u00e7iqas ve\u015fart\u00ee b\u00ea j\u00ee, heta \u00eero zind\u00ee maye. M\u00eerasek\u00ee mezin ku ji Kurdistan, heya Misir \u00fb ham\u00fb c\u00eehan belav b\u00fb.<\/p>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-1039\" src=\"https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Nefretiti1-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" \/><\/p>\n<p>Nefert\u00eet\u00ee r\u00fbn p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f\u00ee Aton dike. Muzexaneya Brooklyn\u00ea.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-1040\" src=\"https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Nefretiti2-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" \/><\/p>\n<p>Nefert\u00eet\u00ee, Akhenaten, \u00fb ke\u00e7\u00ean wan li ber xweday\u00ea roj\u00ea Aton. Muzexaneya Misir\u00ea, Qah\u00eere.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-1041\" src=\"https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Nefretiti3-266x300.jpg\" alt=\"\" width=\"266\" height=\"300\" \/><\/p>\n<p>Namey\u00ean Amarna di navbera firawn\u00ea Misir\u00ea \u00fb pad\u00ee\u015fah\u00ea M\u00eetan de.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nefert\u00eet\u00ee k\u00ee b\u00fb? Ji ku de re b\u00fb? Giridaya w\u00ea bi gel\u00ea kurd re \u00e7awa ye? Ji bo em jiyana, bawer\u00ee \u00fb m\u00eerasa Nefertit\u00ee nas bikin div\u00ea em k\u00fbr bikolin.\u00a0 Ne ten\u00ea kolandina tebeqey\u00ean ax\u00ea ye ku heta niha la\u015f\u00ea&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1038,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-1044","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-jinenigariya-jinan"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Nefretiti4.png",355,259,false],"landscape":["https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Nefretiti4.png",355,259,false],"portraits":["https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Nefretiti4.png",355,259,false],"thumbnail":["https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Nefretiti4-150x150.png",150,150,true],"medium":["https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Nefretiti4-300x219.png",300,219,true],"large":["https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Nefretiti4.png",355,259,false],"1536x1536":["https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Nefretiti4.png",355,259,false],"2048x2048":["https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Nefretiti4.png",355,259,false],"gucherry-blog-thumbnail-one":["https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Nefretiti4.png",355,259,false],"gucherry-blog-thumbnail-two":["https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Nefretiti4-300x259.png",300,259,true]},"rttpg_author":{"display_name":"admin","author_link":"https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/ku\/naverok\/author\/admin-2\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/ku\/naverok\/bes\/jinenigariya-jinan\/\" rel=\"category tag\">J\u00eenen\u00eegariya Jinan<\/a>","rttpg_excerpt":"Nefert\u00eet\u00ee k\u00ee b\u00fb? Ji ku de re b\u00fb? Giridaya w\u00ea bi gel\u00ea kurd re \u00e7awa ye? Ji bo em jiyana, bawer\u00ee \u00fb m\u00eerasa Nefertit\u00ee nas bikin div\u00ea em k\u00fbr bikolin.\u00a0 Ne ten\u00ea kolandina tebeqey\u00ean ax\u00ea ye ku heta niha la\u015f\u00ea...","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1044","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1044"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1044\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1045,"href":"https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1044\/revisions\/1045"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1038"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1044"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1044"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1044"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}