{"id":730,"date":"2026-05-08T11:57:14","date_gmt":"2026-05-08T08:57:14","guid":{"rendered":"https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/tr\/?p=730"},"modified":"2026-04-28T12:01:49","modified_gmt":"2026-04-28T09:01:49","slug":"kurdistanda-dini-azinliklar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/tr\/icerik\/kurdistanda-dini-azinliklar\/","title":{"rendered":"K\u00fcrdistan&#8217;da Dini Az\u0131nl\u0131klar"},"content":{"rendered":"<p>Kitap ad\u0131 : K\u00fcrdistan&#8217;da Dini Az\u0131nl\u0131klar<\/p>\n<p>Yazar\u0131n ad\u0131: KHANNA OMARKHALI<\/p>\n<p>ingilizceden \u00c7eviren: lbrahim Bing\u00f6l<\/p>\n<p>sayfa say\u0131s\u0131: 554<\/p>\n<p>Kitab\u0131n konusu:<\/p>\n<p>Khanna Omarkhali (Xanna Omerxal\u00ee) taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan K\u00fcrdistan&#8217;da Dini Az\u0131nl\u0131klar: Ana-ak\u0131m\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalanlar adl\u0131 kitap Avesta yay\u0131nlar\u0131 aras\u0131nda \u00e7\u0131kt\u0131. Kitap \u0130ngilizceden T\u00fcrk\u00e7eye \u0130brahim Bing\u00f6l taraf\u0131ndan \u00e7evrildi. Edit\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc Khanna Omarkhali taraf\u0131ndan yap\u0131lan K\u00fcrdistan&#8217;da Dini Az\u0131nl\u0131klar: Ana-ak\u0131m\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalanlar adl\u0131 bu kitap K\u00fcrdistan&#8217;\u0131n b\u00fct\u00fcn par\u00e7alar\u0131nda \u0130slami ana-ak\u0131m\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda serpilip geli\u015fen dini ortamlar\u0131n bir anlat\u0131m\u0131n\u0131 i\u00e7eriyor. Her ne kadar g\u00fcn\u00fcm\u00fczde K\u00fcrdistan, K\u00fcrtlerin ekseriyetinin inand\u0131\u011f\u0131 \u0130slamla ile son derece \u00f6zde\u015f k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f olsa da burada \u00e7e\u015fitli dini az\u0131nl\u0131k gruplar\u0131 da ya\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>Derin ve h\u0131zl\u0131 de\u011fi\u015fimlerin oldu\u011fu bu d\u00f6nemde, \u00f6zellikle de son birka\u00e7 ony\u0131ll\u0131k d\u00f6nemde \u00e7e\u015fitli ekonomik, politik ve sosyal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler b\u00fct\u00fcn Ortado\u011fu boyunca meydana gelmi\u015ftir. \u015eimdi K\u00fcrtler \u00e7ok farkl\u0131 siyasal ko\u015fullarda ya\u015f\u0131yorlar ve son birka\u00e7 ony\u0131ll\u0131k d\u00f6nem boyunca s\u00f6z konusu dinlerin her birinin siyasal manzaras\u0131nda meydana gelen derin de\u011fi\u015fimler K\u00fcrt b\u00f6lgelerindeki dini az\u0131nl\u0131klar\u0131 \u00e7e\u015fitli y\u00f6nlerde etkilemi\u015ftir.<\/p>\n<p>Dini az\u0131nl\u0131klar hem K\u00fcrdistan&#8217;da hem de ba\u015fka yerde her zaman ana-ak\u0131m\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Ortado\u011fu&#8217;da az\u0131nl\u0131k dinleriyle ilgili son y\u0131llarda ortaya \u00e7\u0131kan literat\u00fcr\u00fcn bir\u00e7o\u011fu Yahudi-H\u0131ristiyan-\u0130slami dini gelene\u011fe ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 halde, pek \u00e7ok \u00f6teki dini az\u0131nl\u0131k grup bu ara\u015ft\u0131rmalarda s\u0131k s\u0131k g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eimdiye kadar Ortado\u011fu&#8217;da H\u0131ristiyan olmayan ve Yahudi olmayan az\u0131nl\u0131klarla ilgili \u00e7ok ama \u00e7ok az say\u0131da alan \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kald\u0131 ki verilen burslar\u0131n ve ayn\u0131 zamanda uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 kurumlar\u0131n\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131k noktalar\u0131 \u00f6ncelikle dini ve etnik az\u0131nl\u0131klar\u0131n haklar\u0131 \u00fczerine olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Irak, T\u00fcrkiye, Suriye ve \u0130ran&#8217;\u0131n anayasalar\u0131nda dini \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri koruma da dahil insan haklar\u0131yla ilgili bir beyan vard\u0131r ancak b\u00fct\u00fcn bu \u00fclkelerde di\u011fer dinlere kar\u015f\u0131 \u0130slama \u00f6ncelik verilmektedir. S\u00f6z konusu beyan sadece anayasal d\u00fczeyde kalmaktad\u0131r. \u00d6te yandan g\u00fcnl\u00fck hayatta dini az\u0131nl\u0131k gruplara mensup olanlar mesela istihdam sorunu, sosyal ileti\u015fim, ticaret gibi zorluklarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmaktad\u0131rlar. Dahas\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar \u00e7o\u011fu zaman pek \u00e7ok dini az\u0131nl\u0131k gruplar\u0131n\u0131n temsilcilerini k\u00e2fir olarak adland\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Ortado\u011fu&#8217;da farkl\u0131 dini az\u0131nl\u0131k gruplar son ony\u0131llarda devasa dinsel, siyasal ve k\u00fclt\u00fcrel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlere tan\u0131k olmu\u015flard\u0131r. 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonu ve 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131 K\u00fcrdistan&#8217;\u0131n b\u00fct\u00fcn par\u00e7alar\u0131nda \u00f6nemli sosyal ve siyasal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerin oldu\u011fu bir d\u00f6nemdi. Bu sosyal ve siyasal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler aras\u0131nda bir\u00e7ok g\u00f6\u00e7 dalgas\u0131 da vard\u0131. Bu g\u00f6\u00e7 dalgalar\u0131 \u00e7o\u011fu zaman ev-sahibi \u00fclkeye yap\u0131lan i\u00e7 g\u00f6\u00e7ler olu\u015fturuyordu. Kald\u0131 ki 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n d\u00f6nemeci bireysel oldu\u011fu kadar kitlesel olarak da din de\u011fi\u015ftirmelerin (s\u00f6zgelimi, Kafkaslarda Yezidiler; \u0130ran&#8217;da Ehli Hak) ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemdi. Bu da n\u00fcfus co\u011frafyas\u0131nda \u00f6zellikle de b\u00f6lgenin dinsel haritas\u0131nda b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fimlerin olmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n<p>So\u011fuk sava\u015f sonras\u0131 d\u00f6neme genellikle sadece k\u00fcreselle\u015fme, milliyet\u00e7ilik ve teknolojile\u015fme de\u011fil, ayn\u0131 zamanda inan\u00e7lar\u0131n bireyselle\u015fmesi de egemen oldu ki bu da K\u00fcrdistan&#8217;da bireylerin ya\u015fam\u0131nda dinin rol\u00fcyle ilgili yeni bir alg\u0131n\u0131n yarat\u0131lmas\u0131n\u0131 beraberinde getirdi.<\/p>\n<p>Bu koleksiyonun yenili\u011finin odak noktas\u0131 b\u00fct\u00fcn Ortado\u011fu&#8217;dan ya da mevcut devletlerden ziyade K\u00fcrdistan&#8217;daki dini az\u0131nl\u0131klard\u0131r. K\u00fcrtler aras\u0131ndaki farkl\u0131 az\u0131nl\u0131k gruplar\u0131yla ilgili \u00e7ok say\u0131da yay\u0131n mevcuttur. Ancak bu az\u0131nl\u0131k gruplar\u0131n b\u00fct\u00fcn K\u00fcrdistan&#8217;daki mevcut durumu ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir ara\u015ft\u0131rman\u0131n ele ald\u0131\u011f\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z bir konu olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Ger\u00e7i bu kitap bu dini gruplarla (\u00f6zellikle de K\u00fcrt Yahudilerle) ilgili tarihsel verilere dayanan baz\u0131 materyalleri i\u00e7eriyor ama kitab\u0131n as\u0131l amac\u0131 20. y\u00fczy\u0131lda ve (esasen de) 21. y\u00fczy\u0131lda dini az\u0131nl\u0131klar\u0131n u\u011framakta olduklar\u0131 de\u011fi\u015fimleri bir araya getirmek ve onlar\u0131 incelemektir. Bu kitap son zamanlardaki geli\u015fmelerin \u00fczerinde duruyor ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara yeni bilgileri sunmay\u0131 ve bu topluluklar\u0131, \u00f6zellikle de onlar\u0131n sosyal ve dinsel ya\u015fant\u0131lar\u0131n\u0131 etkileyen geli\u015fmelerin anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmay\u0131 hedefliyor. \u00c7e\u015fitli konulardan olu\u015fan bu kitap 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n d\u00f6nemecinde pek \u00e7ok \u00e7at\u0131\u015fma ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlere maruz kalan bu dinsel az\u0131nl\u0131k gruplar\u0131n K\u00fcrdistan b\u00f6lgelerinde nas\u0131l ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 anlat\u0131yor. Elinizdeki bu antoloji ile bu alanda daha kapsaml\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n start\u0131n\u0131 verdi\u011fimizi umuyoruz.<\/p>\n<p>Bu koleksiyon sadece ara\u015ft\u0131rmalara yeni bilgiler katt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli de\u011fil, bu koleksiyona katk\u0131 sunanlar\u0131n vard\u0131klar\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n pek \u00e7o\u011funun farkl\u0131 dini topluluklara mensup olanlarla yapt\u0131klar\u0131 ki\u015fisel m\u00fclakatlar\u0131n\u0131n K\u00fcrdistan&#8217;da ve diasporada y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri alan ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n bir \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu\u011fu i\u00e7in de \u00f6nemlidir.<\/p>\n<p>Bu kitap projesi Alman ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n\u0131 Avusturya, Fransa, Hollanda, Polonya, Rusya, Amerika Birle\u015fik Devletleri ve B\u00fcy\u00fck Britanya&#8217;daki meslekta\u015flar\u0131yla bir araya getirdi. Bu koleksiyon alt\u0131 b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fuyor ve K\u00fcrtler aras\u0131nda ve K\u00fcrt b\u00f6lgelerinde Ehli Hak, (Yaresan\/Kakailer), Yezidilik ve Alevilik gibi a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak egemen olan dini gelenekleri, inceleyen \u00fc\u00e7 b\u00f6l\u00fcmle ba\u015fl\u0131yor. Bunlar\u0131 K\u00fcrtler aras\u0131nda bulunan baz\u0131 sufi gelenekleri (Haqqa ve Khaksar) ve Dervi\u015f tarikatlar\u0131na ve \u015eebeklere ayr\u0131lan bir b\u00f6l\u00fcm takip ediyor. Her deneme \u00f6zel bir dini grubun \u00f6zel y\u00f6nlerini ele al\u0131yor.<br \/>\nOkurlara kolayl\u0131k olsun diye bu antolojinin sonuna kitapta ge\u00e7en baz\u0131 tabirleri a\u00e7\u0131klayan bir s\u00f6zl\u00fck\u00e7e ve \u00fc\u00e7 indeks konulmu\u015ftur. K\u00fcrdistan&#8217;da Dini Az\u0131nl\u0131klar: Anaak\u0131m\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda adl\u0131 derleme olan bu kitap K\u00fcrdistan&#8217;daki farkl\u0131 dini az\u0131nl\u0131k gruplar\u0131 tan\u0131mak isteyen ve bu konuda bilgilerini geli\u015ftirmek isteyenler i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-732\" src=\"https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2026\/04\/Kurdistanda-Dini-Azinliklar-2-191x300.jpg\" alt=\"\" width=\"191\" height=\"300\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kitap ad\u0131 : K\u00fcrdistan&#8217;da Dini Az\u0131nl\u0131klar Yazar\u0131n ad\u0131: KHANNA OMARKHALI ingilizceden \u00c7eviren: lbrahim Bing\u00f6l sayfa say\u0131s\u0131: 554 Kitab\u0131n konusu: Khanna Omarkhali (Xanna Omerxal\u00ee) taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan K\u00fcrdistan&#8217;da Dini Az\u0131nl\u0131klar: Ana-ak\u0131m\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalanlar adl\u0131 kitap Avesta yay\u0131nlar\u0131 aras\u0131nda \u00e7\u0131kt\u0131. Kitap \u0130ngilizceden T\u00fcrk\u00e7eye&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":731,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-730","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ceviri-eserler-kitaplar"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2026\/04\/Kurdistanda-Dini-Azinliklar-1.jpg",1624,2486,false],"landscape":["https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2026\/04\/Kurdistanda-Dini-Azinliklar-1.jpg",1624,2486,false],"portraits":["https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2026\/04\/Kurdistanda-Dini-Azinliklar-1.jpg",1624,2486,false],"thumbnail":["https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2026\/04\/Kurdistanda-Dini-Azinliklar-1-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2026\/04\/Kurdistanda-Dini-Azinliklar-1-196x300.jpg",196,300,true],"large":["https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2026\/04\/Kurdistanda-Dini-Azinliklar-1-669x1024.jpg",640,980,true],"1536x1536":["https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2026\/04\/Kurdistanda-Dini-Azinliklar-1-1003x1536.jpg",1003,1536,true],"2048x2048":["https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2026\/04\/Kurdistanda-Dini-Azinliklar-1-1338x2048.jpg",1338,2048,true],"gucherry-blog-thumbnail-one":["https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2026\/04\/Kurdistanda-Dini-Azinliklar-1-800x450.jpg",800,450,true],"gucherry-blog-thumbnail-two":["https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2026\/04\/Kurdistanda-Dini-Azinliklar-1-300x300.jpg",300,300,true]},"rttpg_author":{"display_name":"admin","author_link":"https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/tr\/icerik\/author\/admin-2\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/tr\/kategori\/kitaplar\/ceviri-eserler-kitaplar\/\" rel=\"category tag\">\u00c7eviri Eserler<\/a>","rttpg_excerpt":"Kitap ad\u0131 : K\u00fcrdistan&#8217;da Dini Az\u0131nl\u0131klar Yazar\u0131n ad\u0131: KHANNA OMARKHALI ingilizceden \u00c7eviren: lbrahim Bing\u00f6l sayfa say\u0131s\u0131: 554 Kitab\u0131n konusu: Khanna Omarkhali (Xanna Omerxal\u00ee) taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan K\u00fcrdistan&#8217;da Dini Az\u0131nl\u0131klar: Ana-ak\u0131m\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalanlar adl\u0131 kitap Avesta yay\u0131nlar\u0131 aras\u0131nda \u00e7\u0131kt\u0131. Kitap \u0130ngilizceden T\u00fcrk\u00e7eye...","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/730","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=730"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/730\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":733,"href":"https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/730\/revisions\/733"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/731"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=730"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=730"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pirtukxaneyajinenkurdistan.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=730"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}