پروفسور پاکیزه در تاریخ 08-04-1924 در شهر سلیمانیه، در روز بمباران شهر که مردم به کوهستان پناه برده بودند، در غار سورداش به دنیا آمد. تحصیلات ابتدایی خود را در سالهای 1931 تا 1937 در شهر سلیمانیه به زبان کردی به پایان رساند. در سال 1929 همراه دختران و پسران شهر به حجره ملا امینه (مامزه) فرستاده شد، اما بنا به خواست خود تنها مدت کوتاهی در آنجا ادامه داد. در سال 1938 خانوادهاش به بغداد منتقل شدند و او تحصیلات متوسطه را به زبان عربی به پایان رساند و در همان بغداد دوره سهساله دانشسرای معلمان را گذراند. به عنوان مدیر دبیرستان دخترانه سلیمانیه (صدیقه) منصوب شد. در سال 1948 دوباره به تحصیل ادامه داد و مدرک کارشناسی دریافت کرد. در سال 1949 در دانشگاه هاروارد آمریکا در بخش زبانهای شرقی (سامی و ایرانی) پذیرفته شد. در سال 1951 نخستین فرد در عراق بود که موفق به دریافت مدرک کارشناسی ارشد در این رشته شد. در همان سال به عراق بازگشت و در دانشکده ادبیات به عنوان زبانشناس و استاد تاریخ شرق باستان مشغول به کار شد. در همان سال برای ادامه تحصیل دکترا در زبانشناسی به لندن اعزام شد، اما پس از یک سال زندگی خانوادگی تشکیل داد و سپس به دانشگاه قاهره برای دکترای زبانهای شرقی فرستاده شد، ولی به دلیل مشکلات خانوادگی تحصیلش ناتمام ماند. در سال 1958 در دانشکده ادبیات دانشگاه بغداد تا سال 1987 ریاست بخش زبان کردی را بر عهده داشت (برای نخستین بار در تاریخ ملت کرد در عراق). در سالهای 1967 تا 1978 به عنوان استاد مهمان در دانشگاه برلین به زبان کردی و عربی تدریس کرد. در سال 1970 نخستین زن کرد بود که به عنوان عضو انجمن دانشهای کردی شناخته شد. در سالهای 1977 تا 1986 به دانشگاه اردن-عمان به عنوان استاد مهمان اعزام شد. در سال 1986 به عراق بازگشت و بنا به درخواست خود به دانشگاه صلاحالدین منتقل شد.
- صدها مقاله زبانشناسی درباره زبان کردی و تاریخ باستان کرد منتشر کرد.
- کتابی درباره دستور زبان کردی از دیدگاه زبانشناسی نوین نوشت.
- مجموعهای از آثار درباره مسئله کرد با عنوان «کرد و زندگیای پراندیشه» چاپ کرد.
- تمامی آثار پدرش (رفیق حلمی) که رهبر حزب هیوا بود، منتشر کرد.
- یادداشتهای شخصی خود را که بازتاب 75 سال تجربه ملت کرد در طول زندگیاش بود، آماده کرد.
- فرهنگ «کردی-فارسی پهلوی کهن» را نوشت.
در تاریخ 13-08-2003 درگذشت.
